Tegen de stroming in
Voor de zalm is het een natuurlijke manier van leven; tegen de stroming in zwemmen. Stroomopwaarts bewegen ze zich door de rivieren om terrein te winnen voor voortplanting. Hierbij heel wat obstakels overwinnend. Het merendeel van de zalm sterft na de paring en het overgebleven gedeelte zwemt terug naar de grote wateren. De rivier die stroomt in landgoed De Hamert bevat weliswaar geen zalm. Maar terwijl ik, geheel toepasselijk tegen de stroming in, het prachtige pad bestijg, kan ik me plotseling indenken waarom het voor sommigen, dier of mens, tóch belangrijk is om tegendraads te zijn. Tijdens deze wandeling vliegen de metaforen me zowaar om de oren.
De zon piekt door de hoge bomen en het is een heerlijk frisse dag in april. Opnieuw word ik gewaar van de schoonheid van onze Maasduinen. Gedeeltelijk kunstmatig aangelegd of niet; deze waterstroom is een lust voor het oog. Het Gelderns Nierskanaal is al een parel op zichzelf en ik moet eerlijk bekennen dat ik aan dit wandelgebied vanuit vroeger ‘geen actieve herinneringen' heb. Het van origine afgegraven water verbindt vanuit Duitsland de Maas en de Niers met elkaar. Waar het vanuit Geldern, Duitsland nog rechtlijnig doorstroomt, klettert en meandert het hier in de uithoek van onze gemeente grillig. Het is alsof het water met het bereiken van de landgrens heeft besloten; zo, nu zijn we in Nederland en gaan we eens lekker tegen de stroming in. Het continue klotsende geluid tegen keien en wuivende bladeren brengen, ondanks die rebellie, een totale staat van rust mee. In mijn hoofd tenminste.
Het gebied rondom de Hamert kent een rijke geschiedenis en is bij velen - toerist of local - zeer geliefd. Wie herinnert zich nog de hoogtijdagen van het chique Hostellerie De Hamert, of een welverdiende pannenkoek aan de bosrand na een fikse wandeling. Toegegeven, er is inmiddels veel veranderd. Oude etablissementen hebben plaatsgemaakt voor nieuwe bestemmingen. Er zijn nieuwe plannen doorgevoerd, misschien wel tegen de wens, tegen de stroming van Moeder Natuur in. Wie zal het zeggen.
Ik laat het kanaal achter, terwijl ik de weg oversteek naar een open, heuvelachtig heideveld. Zonder acht op de geijkte paden te slaan, sla ik lukraak ergens af. In mijn blikveld doemt een groot kruis op, omgeven door wit grind, als een soort reusachtig graf. Hier ligt een verhaal, zoveel is duidelijk. Mijn gemoedstoestand krijgt een onverwachte wending; dit is andere koek. Ik lees de informatie op het bord. In mei 1943 eindigt hier op brute wijze het leven van zeven mannen. Mannen die zich als verzetsstrijders hebben ingezet tijdens de zogeheten ‘Meistakingen' ten tijde van zware oorlog. Een Duits vuurpeloton schiet het zevental hier dood, en voegt hen bij het hier toen reeds aangelegde massagraf.
Eén van de zeven, Bob Bouman, sprak zijn lotgenoten destijds toe met de moedige, heldhaftige woorden: "Als we sneuvelen, vallen we op het veld van eer”. Zo, dat komt binnen. De woorden, daden, de zwaar beladen energie; het hangt hier allemaal nog. Met de Dodenherdenking voor de deur dringt het nog wat dieper tot me door wat hier gebeurd is. Hoe een klein groepje mannen het leven heeft opgeofferd. Om iets groots te bereiken voor het volk, voor de vrede. Ook al is daar een flinke prijs voor betaald. Met de jaarlijkse stille tocht die hier plaatsvindt, zal dit ongetwijfeld door onze hoofden blijven gaan; hier is pas écht tegen de stroming in gezwommen.
