
Burgemeester koopt De Bamberg
Algemeen Hobby & vrijetijd Ingezonden Kunst & cultuurEnkele weken geleden werd bekend dat burgemeester Rauner het huis aan de Aijenseweg 3 in Aijen had gekocht. Dit perceel heet "De Bamberg”, het huis waar de vorig jaar overleden Theo Simons heeft gewoond. Dit betekent dat de burgemeester unne Aijense Sukerpin wordt. Maar wist u dat op deze plek veel historie ligt? Ooit stond hier namelijk een molen en malerij.
Tussen Bergen en Aijen lag aan de linkerzijde van de weg een terp, een natuurlijke hoogte, die volgens oudheidkundige vondsten al voor onze jaartelling bewoond moet zijn geweest. Op het hoogste punt hiervan stond ooit een fraaie stenen windmolen, de St. Antoniusmolen. Een wijds vlak landschap strekte zich voor hem uit, tot ver over de Maas.
Toen de Rijksgraaf en markies Von en Zu Hoensbroech het plan oppakten om op het Rimpelt in Afferden een windmolen te laten bouwen, was dit voor de inwoners van Bergen een aantrekkelijk alternatief voor de molen in Well van Pieter Willem, baron de Liedel, van de Heerlijkheid Well-Bergen-Aijen. Daarom liet de baron in Aijen een nieuwe molen bouwen, de St.Antoniusmolen. Beide molens kwamen gereed in 1852. De sluitsteen met inscriptie van de toog (boog) van de molen is nog bewaard gebleven en is ingemetseld in het voormalige molenhuis.
Omstreeks 1904 werd de molen verkocht aan Gerard Jetten, die vanaf 1895 reeds pachter was. Na het overlijden van Gerard werd de molen en het Molenhuis door de erven Jetten op 30 november 1937 publiekelijk verkocht. Het hoogste bod was 3000 gulden en de nieuwe eigenaar werd Thei Simons uit Vierlingsbeek. Hij was toen 27 jaar en had het vak geleerd bij diverse molenaars uit de omgeving. Omdat na het overlijden van Jetten de molen nogal onderkomen was, werd deze grondig opgeknapt en gemoderniseerd.
Een oude petroleummotor kon bij een lange tijd van windstilte de maalstoel aandrijven, en deze werd later vervangen door een tweecilinder Lister dieselmotor. De molen stond er als herboren bij, maar de voorspoed zou van korte duur zijn. De inval van de Duitsers, de bezetting en het oorlogsgeweld vanaf oktober 1944 luidde het einde in. Het waren spannende tijden, waarbij Thei Simons niet schuwde om met gevaar voor eigen leven bij nacht en ontij te malen, zodat bakker Jan Coppes brood kon bakken en veerman van de Bogaerd het naar de vluchtelingen kon brengen, die aan de andere kant van de Maas tussen Maashees en Vierlingsbeek verscholen zaten. Een kapelletje ter plaatse herinnert nog aan die tijd.
Omdat de geallieerden vreesden dat de hoge gebouwen dienst zouden kunnen doen als uitkijkpost tijdens de slag om Overloon en Venray, werd op zondagmorgen 22 oktober 1944 de molen, evenals de kerk van Bergen, onder vuur genomen door Engels geschut. Dit stond opgesteld naast het veerhuis "De Staay” in Vierlingsbeek, waar nu de pont vaart. Met grote gaten in de romp bleef de molen die zondag overeind totdat de volgende dag de Duitsers het bovenste gedeelte van de molen met dynamiet opbliezen. Hiermee was er een roemloos einde gekomen aan de fiere molen op de Bamberg die met zijn wieken van 26 meter de omgeving beheerste. De zware molenas bleef echter onbeschadigd en is na de oorlog verkocht en naar Texel gebracht, waar hij in de molen Het Noorden werd ingebouwd en daar nog altijd dienst doet.
Na de bevrijding werd de terp afgegraven voor de wederopbouw van Aijen en Bergen. Het restant van de molen werd tot puin verwerkt en gebruikt om de schade in het wegennet, dat ontstaan was door oorlogsschade, te herstellen. Na de bevrijding moest het malen weer zo snel mogelijk hervat worden. De uitkering van de oorlogsschade was in de verste verte niet voldoende om de windmolen opnieuw op te bouwen. Daarom bouwde Thei Simons na de bevrijding een nieuwe woning met maalderij en pakhuis.
Naast een moderne ”Hamermolen” werd hierin ook nog een van de maalstoelen uit de oude windmolen geïnstalleerd. Deze heeft nog dienst gedaan tot 1 september 1972 en is na 120 jaar dienst met pensioen gegaan.
Later is de malerij omgebouwd tot woonhuis en heeft zoon Theo Simons er tot zijn dood gewoond.
Nu heeft "De Bamberg” een nieuwe bestemming gekregen, namelijk burgemeesterswoning. Wij heten Michael Rauner van harte welkom en wensen hem veel woonplezier in ons mooie dorpje Aijen.
Fred Fransen