Geschiedenis herhaalt zich
Een zonnige maartse dag in het prachtige complex De Alverman in Afferden. Nieuwsgierig als ik ben naar mijn buren, dit keer letterlijk, val ik ook vandaag weer met de neus in de boter. Afferden is voor mij een bekend dorp. Jarenlang kwam ik er veelvuldig en ik heb het saamhorigheidsgevoel bij zowel de oudere als de jonge regeneratie altijd sterk bewonderd. Wat maakt een dorp als Afferden nou zo … Offers? Is het ‘t statement Wèr of gen wèr, d'rân? Dat gevoel van: we doen het samen, schouders eronder, niet te lang vergaderen en gewoon durgaon? Die mentaliteit beproef ik in elk geval sterk bij Jos Gipmans en Etienne Reiniers. Een paar jaar geleden kwam dit statement zeer letterlijk tot uiting toen een aantal Afferdenaren opstonden om De Alverman van een sluiting te redden. Deze belangrijke plek zou hoe dan ook overeind blijven.
Steeds word ik weer enthousiast als ik aanschuif bij bevlogen mensen, dit keer vanuit het Dorpsarchief Afferden. In een tijd als nu is het een voorrecht dat er mensen zijn die zich in willen zetten voor het behoud van lokale geschiedenis. Jos en Etienne kennen elkaar al jaren. Samen met Mat Wijers kennen zij de voorliefde voor het bewegende beeld, het technisch vernuft wat erbij komt kijken, met de verhalen die voortkomen vanuit de geportretteerden. Mede hierdoor is dit dorpsarchief bijzonder sterk in het verzamelen, compileren en documenteren van bewegend beeld. Dat kunnen korte fragmentjes zijn, langere reportages of zelfs hele documentaires.
In 1990 leverde dit een bezienswaardige film over het dorp op. De film bracht Afferden zelfs in de landelijke aandacht, met de nominatie voor de Kern met Pit-trofee. Jos, Mat en Etienne, die zich hier een jaar met hart en ziel voor ingezet hebben, denken regelmatig terug aan de indrukwekkende periode. Veel eerder al, in 1961 werd er reeds een zogeheten ‘parochiefilm' van het dorp gemaakt, met nog een vervolg vanuit de Vrouwenbond in 1976. De manier waarop zo'n film in die tijd tot stand kwam, is met recht revolutionair te noemen.
'Afferden op de drempel van de jaren negentig' in 1990 kon daarom niet anders dan een eervol vervolg hierop worden. De passie voor het vak is er bij de heren dan ook altijd gebleven. Regelmatig krijgen ze voor het archief de vraag "wanneer er weer een film uitkomt?” Aan de goede wil ligt het zeker niet, maar het is een tijdrovend proces. Liever wordt de energie nu besteed aan het zorgvuldig documenteren van het overvloedige beeld- en fotomateriaal dat door vele betrokken Afferdenaren wordt aangeleverd. Met de ruimte die het archief in De Alverman heeft gekregen kan de club nog jaren vooruit en is er straks een overzichtelijke bibliotheek opgebouwd. Geschiedenisliefhebbers, verhuizers die de oude zolder leegmaken, leergierige jongelui; iedereen is welkom om dit archief dragend te maken en te houden.
Op 28 mei zal de Alverman tot de nok gevuld zijn met stoelen, alle (Afferdse) neuzen gericht op het witte doek. Dan gaat de veelbesproken film Oorlog in Afferden vertoond worden en het gonst nu al van belangstellende geluiden. Afferden is een dorp om trots op te zijn. Een dorpsspirit bovendien, die gedragen wordt door een aantal zeer betrokken mensen. Mensen die deze spirit maar wat graag willen doorgeven aan eenieder die er passeert of zich er vestigt. En dat zijn er gelukkig steeds meer. De geschiedenis herhaalt zich, en zo zien we het graag.