Tuindorp Wellerlooi

Het buurtschap Tuindorp in Wellerlooi bestaat inmiddels zo’n 77 jaar. Op de plaats waar nu Tuindorp ligt lagen heel vroeger nog vennen en onbegaanbare moerassige stukken grond. Er was wel een doorgaande weg naar Twisteden. Op een oude landkaart van omstreeks 1800 zien we het uitgestrekte Heeren Veen en het Twisteder Veen.

Begin 1900 begon men dit gebied te ontginnen. Dat waren de ontginningen van Van Ophoven (later Jaeger), Gerber en Holland. In die tijd was het moeilijk om in de omgeving voldoende arbeiders te vinden. Daarom liet men Poolse landarbeiders overkomen.

In het begin werd het gebied ook wel ’t Ven genoemd. Het gebied was interessant voor jonge tuinders uit Venlo, maar ook elders in Noord-Limburg waren grote aantallen jonge tuinders die een bedrijf wilden opzetten.

Tijdens de oorlogsjaren waren de landerijen van Jaeger en Van Ophoven braak blijven liggen, maar deze kwamen na de Tweede Wereldoorlog vrij en kwamen terecht bij de gemeente Bergen. Uit de toen aangelegde proefvelden bleek dat intensieve tuinbouw mogelijk was, en dat er ook ruimte was voor landbouwbedrijven.

De eerste tuinders in het Tuindorp kwamen er in 1946-1947. De ‘karweg’ naar ’t Ven werd in 1948 een grindweg. Het waren jonge ondernemende mensen, die verstoken van alle comfort hier begonnen te pionieren. Er was geen elektriciteit, geen waterleiding, geen gas en er kwam roestig water uit de pomp. Schoon drinkwater werd in het dorp gehaald. In de eerste zomer woonden ze in een nissenhut of kippenhok. De woonhuizen werden pas later gebouwd. In de vijftiger jaren kwam er ook elektriciteit, waterleiding en telefoon.

Zaterdag 23 augustus 1947 was het groot feest in Wellerlooi. Op die dag werd het nieuwe veldkruis aan de Tuinstraat ingezegend. Deze inzegening door pastoor Jonkers werd gezien als de officiële opening van Tuindorp. Het opschrift van het kruis luidt: ‘Dat de Heer de gewassen moge zegenen’.

In het begin werden alleen vollegrond producten geteeld, zoals augurken, koolsoorten, schorseneren, prei, wortelen, witlof en bonen, maar ook haver, rogge, gerst en fruit. In 1953 ging men in groten getale over op glastuinbouw. Het eerste jaar werden er veel tomaten geteeld, later ook augurken, komkommers, kassla en koolrabi. Een aantal tuinders gingen over op bloemen- en plantenteelt.

De eerste kassen waren met houten roeden en vaak erg laag. Later kwamen de aluminiumkassen en werden steeds hoger voor een betere klimaatbeheersing. De oorspronkelijke kassen waren niet verwarmd, maar later kwamen er kassen die verwarmd werden met cokes. Weer later, zo omstreeks 1969, schakelden de meeste bedrijven over op zware stookolie. Maar er bleven ook kassen onverwarmd, of werden vorstvrij gehouden met heteluchtkanonnen. Momenteel wordt alleen nog maar verwarmd met aardgas.

Een tuinbouwvereniging werd opgericht, met het doel hun geteelde producten op de veiling te verzorgen. In 1953 werd een tuinbouwloods gebouwd waar de tomaten, augurken en asperges werden verzameld en gekeurd. In deze loods werden ook augurken centraal gesorteerd.

Het was hard werken op de tuinderij. In het begin hadden veel tuinders een paard of pony, later hadden ze steeds meer eigen tuinfrezen en kleine tractoren.

Tuindorp is nog steeds een levendige buurtschap en belangrijk voor Wellerlooi. Veel mensen vonden er werk en menig scholier verdiende er zakgeld. Het aantal tuinderijen is sterk afgenomen maar zijn wel steeds groter geworden. En er zijn nog steeds enkele boerderijen. Veel van de vroegere tuinderswoningen worden nu bewoond door particulieren en zijn omgedoopt tot plattelandswoningen.

Deze bijdrage werd geleverd door Archief de Loi, bereikbaar via e-mail: info@archiefdeloi.nl